Biografie

Biografie


Andreas Burnier
Literair pseudoniem van Catharina Irma Dessaur
Geboren 3 juli 1931 te den Haag
Overleden 18 september 2002 te Amsterdam
 
Jeugd
Andreas Burnier werd geboren in een liberaal-joods gezin te Den Haag, als Catharina Irma Dessaur. Gedurende de Tweede Wereldoorlog was zij, onder de naam Ronnie van Dijk, drie jaar lang (1942-1945), gescheiden van haar ouders, ondergedoken op zestien verschillende adressen.
Haar ervaringen in de onderduik heeft zij beschreven in Het Jongensuur (roman 1969)
 
Studie
Na de oorlog bezocht zij het lyceum (eerste VCL) in Den Haag. In 1949 studeerde zij medicijnen en filosofie in Amsterdam. Deze studies maakte zij niet af. In 1953 trouwde zij met de uitgever J.E. Zeijlmans van Emmichoven (zoon van een pionier van de antroposofie in Nederland, Willem Zeijlmans van Emmichoven). Zij kregen twee kinderen, een zoon en een dochter. In 1961 scheidden zij en Burnier begon weer te studeren. Dit keer filosofie in Leiden. Zij studeerde cum laude af en promoveerde in de criminologie bij Prof. Dr. W. Nagel (schrijverspseudoniem: J.B. Charles). In die tijd ontmoette zij haar eerste damesgeliefde met wie zij zeventien jaar een relatie had.
 
Debuut
In 1965, nog tijdens haar studiejaren in Leiden, debuteerde zij in het literaire tijdschrift Tirade met het verhaal ‘Verschrikkingen van het Noorden’ enmet de avontuurlijke roman Een tevreden lach, waarin zij op een vanzelfsprekende manier, die voorheen onbekend was in de Nederlandse letteren, schreef over haar homoseksuele geaardheid. Zij kan worden beschouwd als een van de voorlopers van de homo-emancipatie.
 
Feminisme
Burnier was ook een belangrijke voorloper van de Tweede Feministische Golf. Aan het eind van de jaren zestig schreef zij al over het ongeluk geboren te zijn in een vrouwelijk lichaam en de culturele minachting die dat tot gevolg had. Haar eigenzinnige feministische opvattingen brachten haar vaak in conflict met haar zusters in de vrouwenbeweging.
 
Criminologie
Van 1973 tot 1988 was zij hoogleraar criminologie aan de katholieke Universiteit te Nijmegen. In deze periode publiceerde zij romans, essays, brieven en artikelen en mengde zij zich in belangrijke maatschappelijke debatten. Haar opvattingen leidden vaak tot hevige polemieken. Vanaf 1986 speelden Burnier’s polemische artikelen een belangrijke rol in de discussie over het legaliseren van euthanasie, waartegen zij fel stelling nam.
 
Joods levensgevoel
Door haar ervaringen in de oorlog keerde zij zich lange tijd af van haar joodse achtergrond, maar eind jaren tachtig veranderde dat in een hartstochtelijke belangstelling die leidde tot haar terugkeer tot het jodendom. Tot dan was de roman Het jongensuur (1969), over haar onderduikperiode, het enige boek dat expliciet verwees naar haar joods zijn.In haar laatste roman uit 1997, De wereld is van glas, speelt het jodendom een hoofdrol.
 
Burniers werk omvat meer dan de thema’s die hiervoor zijn genoemd. Het is doordesemd met haar levensvisie die zijzelf kort samenvatte in een artikel ‘het Joodse levensgevoel’: Als ik mijzelf nu moet etiketteren, zou ik zeggen dat ik behoor tot de spirituele zoekers en werkers in de mensheid. Via kleine stapje vooruit en soms enorme smakken omlaag, probeer ik in dit leven in contact te komen of te blijven, met het Onbenoembare, waarnaar alle godsdiensten en esoterische systemen verwijzen, ieder op zijn eigen wijze en op zijn niveau. Het doel van de mens die deze weg gaat, is uiteindelijk permanent met haar bewustzijn “in twee werelden” te kunnen leven en anderen te laten delen in het licht dat zij aldus ervaart.’

Andreas Burnier zette zich met tomeloze energie in voor het Joodse ‘lernen’, aanvankelijk door middel van studiegroepen in de privesfeer. Tijdens haar laatste levensjaren heeft zij hard gewerkt om een Joods studiecentrum voor volwassenen te helpen verwezenlijken. Zij heeft de oprichting van Joods Educatief Centrum Crescas in 1999 nog meegemaakt. De naam Crescas komt van de veertiende-eeuwse chacham Chasdai ben Awraham Crescas, één van Burnier’s leermeesters in het Jodendom.

Burnier overleed in 2002 op 71-jarige leeftijd aan een hersenbloeding en werd begraven op de Liberaal Joodse Begraafplaats in Hoofddorp. Vanaf 1983 tot het einde van haar leven leefde zij samen met Ineke/Daniel van Mourik (redactrice, publiciste, bibliothecaris bij het Instituut voor vrouwengeschiedenis ‘Aletta’ in Amsterdam en beheerder van de literaire nalatenschap van Burnier).
 
Heruitgaven
Na haar dood verschenen bij uitgeverij Augustus enkele heruitgaven van Burniers werk:
Een gevaar dat de ziel in wil, een keuze uit de essays van de schrijfster en enkele grote interviews met Burnier; drie romans in een band: Het jongensuur (1969), De litteraire salon (1984) en De trein naar Tarascon (1986); en de gedichtenbundel, Na de laatste keer.
In voorbereiding: Joodse essays en artikelen 1990-2002 (redactie Daniel van Mourik en Manja Ressler)
 
Bibliografie
Een tevreden lach (roman 1965)
De verschrikkingen van het Noorden (verhalen 1967)
Het jongensuur (roman 1969)
De huilende libertijn (roman 1970)
Wetenschap tussen cultuur en tegencultuur (oratie 1974 onder naam C.I. Dessaur)
Poëziejongens en het gezelschap van geleerde vrouwen (essays 1974)
De reis naar Kithira (roman 1976)
De zwembadmentaliteit (essays 1979) 
De zwembadmentaliteit ebook (ook gratis te downloaden als PDF)
Na de laatste keer (gedichten 1981)
De droom der rede: het mensbeeld in de sociale wetenschappen: een poging tot criminosofie (1982 onder de naam C.I. Dessaur)
De litteraire salon (roman 1983) 
De litteraire salon ebook (ook gratis te downloaden als PDF)
De trein naar Tarascon (roman 1986)
Essays 1965-1985 (1985)
Belletrie 1965-1981 (1985)
Gesprekken in de nacht (1987)
De rondgang der gevangenen: een essay over goed en kwaad, in de vorm van zeven brieven aan de Platoclub. (essays 1987 onder naam C.I. Dessaur)
Mystiek en magie in de literatuur (essays 1988)
De achtste scheppingsdag: essays 1987-1990 (essays 1990)
De wereld is van glas (roman 1997)
En al die onaangenaamheden omdat je geen man bent: brieven van een jonge schilderes rond 1900 / Sanne Bruinier uitg. door Andreas Burnier en Caroline van Tuyll van Serooskerken (1993)
Een gevaar dat de ziel in wil. Essays, brieven en interviews 1965-2002. Samenstelling Ineke van Mourik en Chris Rutenfrans. (essays 2003)
Drie romans in een band: Het jongensuur, De litteraire salon, De trein naar Tarascon. (2003)
Na de laatste keer. Herziene versie.Samengesteld door Ineke van Mourik, Maaike Meijer en Jonne Linschoten. (gedichten 2004)
Ruiter in de wolken. Joodse essays 1990-2002. Samenstelling Manja Ressler en Daniel van Mourik. (2015)

 

Biografie
Elisabeth Lockhorn, Andreas Burnier: Metselaar van de wereld. (biografie 2015)

 

Vertalingen
Andreas Burnier, Knabenzeit. Vertaling Waltraud Hüsmert. Verlag Klaus Wagenbach, Berlin 2016
Knabenzeit (Het jongensuur). Vertaling Waltraud Hüsmert, Twenne Verlag, Berlin 1993
Rendezvous bei Stella Artois (Een tevreden lach), vertaling Waltraud Hüsmert, Twenne Verlag Berlin 1994

English

Verantwoording  -  Copyright
Webdevelopment: Silicium interactief